काग तिहार

images (2)

images

kaag-tihar-270x120

Kag puja काग पुजाआज काग तिहार । दशैंपछिको अर्को महत्वपूर्ण चाडको पहिलो दिन । दियो बालेर
झिलिमिली पार्दै मनाइने यस चाडलाई दीपाबली पनि भनिन्छ ।
काग तिहारमा कागलाई यमराजको सन्देशबाहकका रुपमा पूजा गर्ने चलन छ । कर्कस
आवाज निकालेर कराउने यस चरालाई अरु बेला अशुद्ध पन्छीका रुपमा मानिन्छ ।
तिहारमा भने यसलाई ठूलो सम्मान दिएर पूजा गरिन्छ । बिहान यसलाई बोलाएर
खानेकुरा खुवाउने गरिन्छ ।
पहिले परेबाले जस्तै कागले सन्देशबाहकका रुपमा चिठ्ठीपत्र आदान प्रदानमा
सघाउने काम गथ्र्यो भन्ने मान्यता छ । यसले यमराजले पठाउने चिठ्ठीहरू
पृथ्वी लोकमा पु¥याउने काम गथ्र्यो भन्ने पौराणिक कहानी सुनिन्छ ।
यमराजले पृथ्वी लोकमा भएका मानिसलगायत सम्पूर्ण जिवित प्राणीको
जन्ममृत्युको बिबरण राख्ने गर्थे । त्यस्तो बिबरण ल्याउने लैजाने काम
आकाशमार्गबाट छिटो गर्ने काम कागले मात्रै गर्न सक्थ्यो । त्यसैले गर्दा
यमराजले कागलाई आफ्नो दूत नियुक्त गरेको जनश्रुती छ ।
कागले घरको धुरीमा बसेर कराउँदा राम्रा/नराम्रा खबर ल्याएको विश्वास
गरिन्छ । काग नजिक आएर कराएपछि कुनै घटना/दुर्घटना छिट्टै हुने विश्वास
गर्नेहरू अझै छन् । घरको नजिक आएर काग कराउन थालेपछि उसलाई ‘शुभ बोल्’
भन्ने गरिन्छ ।
तिहारको कथामा यमराज जोडिएर आउँछन् । उनी कार्तिक कृष्ण त्रयोदशी
(कागतिहार) देखि कार्तिक शुक्ल द्वितीया (भाइटिका) सम्म पाच दिन यमुनाको
घरमा बस्न गएका थिए । यमराजले बहिनीको निम्तो मानेर उनकै घरमा ती पाँच
दिन रमाइलो गरी मनाएकाले तिहारलाई यमपञ्चक पनि भनिन्छ ।
यमराजकै चाड भएकाले उनको दूत काग लाई पूजा गरेर काग तिहार मनाउन थालिएको
किम्बन्ती छ । कागलाई पूजा गर्दा बर्षभर नराम्रो खबर सुन्नु पर्दैन भन्ने
विश्वास छ । कागले हाम्रो नजिकका फोहर, सडेगलेका चिज खाएर वातावरण स्वच्छ
राख्न पनि सघाउँछ ।

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s