Tag Archives: Holi

Holi

Holi is one of the main festivals of Hindus celebrated in Nepal and some other parts of the world. Holi is also known as Fagu Poornima and often called the festival of colors and love. It is celebrated with great joy sharing love and putting colors to friends and relatives. It is celebrated to mark the victory against the demon Holika.

This festival is marked by playing with colors, colored water, water filled balloons and water guns. Generally it is played with friends, families, relatives and even with strangers. Many people also consume intoxicating drinks like Bhang to mark this festival. Holi basically signifies the victory of good over evil,  forget and forgive and repair ruptured relationship.

 

हर्षोल्लासपूर्वक होली मनाइँदै

हर्षोल्लासपूर्वक होली मनाइँदै

रंग खेलेर रमाइलो गर्दै आज फागु पुर्णिमा काठमाडौं उपत्यका र पहाडी जिल्लाहरुमा भब्य रुपमा मनाईंदैछ । तराईका जिल्लाहरुमा भने यो चाड भोलिपल्ट मनाइन्छ । रंगिचंगी अविर लगाइदिदै रंग छ्यापाछ्याप गरेर युवायुवती लसडकमा उल्लास पूर्वक होली खेलिरहेका देखिन्छन् ।

Image
त्रेतायुगमा हिरन्यकश्यपु नामक दानवका छोरा प्रल्हाद भगवान विष्णुका भक्त थिए । उनलाई मार्न हिरण्यकस्यपुले धेरै प्रपन्च रचे । केही गर्दा मार्न नसकेपछि उनले आङ्खनै बहिनी होलिकालाई मार्न पठाए । होलिकाले आगोमा नजल्ने बरदान पाएकी थिइन् । त्यसपछि होलिकाले प्रल्हादलाई काखमा लिएर आगोमा बसिन । आगोले प्रल्हादलाई केही गरेन होलिका भनें आगोमा जलेर नष्ट भइन् । त्यसैको खुशियालीमा अविरको होली खेल्दै फागु पूर्णिमा मनाउन थालिएको किम्बदन्ती छ । खासगरी हिन्दु समुदायले यसलाई महत्वपूर्ण चाडका रुपमा लिने गर्छन् । होलीमा रातो, हरियो, पहेलो, निलोलगायतका विभिन्न रंगको टीका लगाइ मनाउने गरिन्छ ।

हनुमानढोका दरबारको गद्दी बैठकमा तीन छत्रे चीर ठड्याएर साताअघि यो पर्व सुरु भएको हो । त्यस चिरलाई तानेर टुँडिखेलमा पुर्याई दाह गरेपछि होली पर्व समाप्त हुन्छ । रङगीचङगी कपडाका टुक्रा झुन्ड्याइएको चीर होलिका रुपी पापप्रवृत्ति जलेर भष्म भएको स्मरणमा प्रत्येक फागु फागुन पूर्णिमामा दाह गर्ने गरिएको गरेको जनविश्वास छ । ईस्वीको चौधौं शताब्दीमा राजा जयस्थिति मल्लको पालामा लेखिएको गोपालराज वंशावलीमा देशमा ठूलो अशान्ति भएकाले पूणिमाको दिन होली उत्सव मनाएपछि देशमा शान्ति स्थापना भएको उल्लेख छ ।

फागु पूणिमाको रातमा टुँडिखेलमा किलागलका ज्यापूहरुले एक मुरी चामलको भात र एउटा सिंगै राँगाको पकाएका मासु लगेर गुरुंमापालाई भात खुवाउने चलन छ । राजधानीको ऐतिहासिक बौद्ध बिहार इटुम्बहालको चुलो बारीमा पकाइएको भात खर्पनको एकापट्टी १५ पाथी र अर्कापट्टी स–साना दुई पेटारो गरी ५ पाथी भात राखी एकजना बलियो मानिसले बोकेर बाजा बजाउँदै टुँडिखेल पुर्याउँछन् । त्यसरी बोकेर ल्याएको भातलाई एकपल्ट न्युरोडको ढोकासँगै रहेको महादेवस्थानमा बिसाई त्यहाँ रहेका लुकेको महादेव लाई एक सानो पेटारोको भात चढाइसकेपछि बाँकी दुई पेटारो टुँडिखेल पुर्याइन्छ । अर्को सानो पेटारोको भात गुरुंमापाको नाममा अलग पन्छाएर इटुम्बहालदेखि सँगै गएका सबैलाई प्रसादका रुपमा खुवाउने चलन छ ।

फागु पर्वमा सरकारले सार्बजनिक विदा दिने गरेको छ । पुर्णिमाको दिन काठमाडौं उपत्यका र पहाडी जिल्लामा विदा हुन्छ । तराई क्षेत्रमा भने त्यसको भोलिपल्ट चाड मनाइने भएकाले त्यसै दिन सार्बजनिक विदा दिइन्छ । तराईका बासिन्दाले यस चाडलाई निकै महत्व दिएर मनाउछन् । यस दिन मिठा परिकारहरु बनाएर आफन्तहरुलाई बोलाएर भोजन गराउने पनि गरिन्छ ।